11. Hare Majesteit en de Minister-President  (februari 2002)

Dat Hare Majesteit een felle afkeer heeft van fraudepraktijken, blijkt wel, en alleen al, uit de woorden van haar kersttoespraak in 1998.

"In landen waar aan langdurig onrecht en onderdrukking een einde is gekomen, wordt meer en meer gezocht naar wegen om samen vreedzaam verder te leven. Dat vereist een pijnlijk proces van openleggen van de waarheid, en het onder ogen zien van het leed dat is berokkend. Zo wordt gebroken met de slechte gewoonte het verleden te loochenen. Hiervan valt veel te leren, ook in kleinere verbanden en in de eigen omgeving, waarin verhoudingen soms volledig verstoord kunnen raken en menselijke waardigheid wordt aangetast.

Maar wat echt verkeerd is kan natuurlijk niet worden getolereerd. Machtsmisbruik en redeloos geweld zijn nooit te aanvaarden. Het kwaad kan zelfs tot een systeem worden, dat mensen zo meezuigt, dat ze stap voor stap verzanden in een praktijk van fout gedrag. Dit hoeft niet altijd een gewetenloze keus te zijn om bewust onrecht te doen. Mensen kunnen verblind zijn of hun geweten sussen door wat krom is recht te praten. In waan en zelfbedrog kunnen kwade praktijken heel lang worden voortgezet."

Bravo Majesteit, uw woorden zijn mij uit het hard gegrepen. Maar niet alleen in andere landen is het niet in orde. Ook onze eigen Overheid pleegt langdurig onrecht en onderdrukking, en handhaaft een voortdurende geweldsspiraal in het conflict Trading Advice/Broersma. Zij wenst het verleden juist wel te loochenen, en waan en zelfbedrog zijn zelfs sleutelwoorden in haar gedrag in dit conflict. Zij heeft op frauduleuze wijze een economisch delict gepleegd. Tientallen miljoenen guldens aan belastinggeld hebben ambtenaren nu reeds verprutst, in hun poging, zoals Hare Majesteit het zei, "wat krom is recht te praten". De Overheid weigert niet alleen haar verantwoordelijk op te nemen, en haar fouten te bekennen, maar laat mij ook nog zwaar beschadigd achter.

Een frauderende staatssecretaris van Financiën, Bos, en een minister van Financiën, Zalm, die meehelpt fraude bedekt te houden, Hare Majesteit die door bewindslieden werd misleid, en het feit dat een fraudezaak gewetenloos onder de goede naam en status van Hare Majesteit bedekt wordt gehouden. Dit zijn zaken, die het landsbelang raken. Daarom heb ik de Minister-President, de heer Kok, hierover onmiddellijk geïnformeerd. Ik heb hem zelfs nog gevraagd de staatssecretaris van Financiën te ondersteunen, toen zijn topambtenaren op het punt stonden de staatssecretaris actief fraude te laten plegen. Daar waar ik, gezien het hoge belang, een reactie van de Minister-President verwachtte, bleef het van de zijde van de Minister-President doodstil. De heer Kok heeft de staatssecretaris niet geholpen, hij heeft mij niet geholpen en hij heeft bestuurlijk Nederland een slechte dienst bewezen, door niets te doen. Ik ontving van hem zelfs geen verzoek om toelichting te geven op mijn zeer zware beschuldigingen van fraude door bewindlieden (uit zijn kabinet) en (top)ambtenaren. Wim, toevallig topbestuurder, en ook maar gewoon mens, vond het kennelijk allemaal wel goed zo.

Het in het geding zijnde belang, de status van de betroffen bestuurders in gedachte nemend, en de zwakte van de mens kennende, is het voorstelbaar, dat de Minister-President zo’n fraudegeval liever niet wil weten, omdat het zijn draaiboek, zijn regie, onaangenaam verstoort. Als het allemaal waar is, wat Broersma beweert, dan zou zelfs het kabinet in gevaar kunnen komen. Een afweging van belangen levert een keuze op tussen zijn topbestuurders, met het aanstormend talent Bos (partijgenoot), en de elite van de Belastingdienst enerzijds. Denk daarbij ook aan het feit, dat minister Zalm van Financiën mevrouw Thunnissen, Directeur-Generaal van de Belastingdienst, destijds bij de ministerraad heeft aanbevolen.

De andere keuze is het beschermen en het uitvoeren van het wettelijk recht van een onbekende burger, een Don Quichot uit de provincie, die bovendien (weliswaar wegens corrupte scheidsrechters, met een grote score achterstaat en nagenoeg volledig) uitgeput is, maar die weigert te buigen. Het is duidelijk en invoelbaar, dat, en waarom, de Minister-President voor zijn team gekozen heeft.

Maar wanneer Don Quichot nu eens niet aan een dood paard blijkt te trekken, en wanneer niet meer valt te ontkennen, dat hij de waarheid spreekt, en echt een fraudezaak heeft blootgelegd, dan is de premier zelf ook in de problemen. Hij heeft niet gehandeld, hij heeft dus niet in het landsbelang gehandeld. Niet handelen is namelijk het handhaven van de bestaande situatie, en dat heet zelfs een onrechtmatige daad te zijn. Dan heeft de premier niet alleen niet gehandeld om de fraude te beperken, maar heeft hij ook geholpen om een fraudezaak onder de goede naam en status van Hare Majesteit bedekt te houden. En heeft hij, schaamteloos, geaccepteerd, dat Hare Majesteit door de elite van zijn topbestuurders is misleid. Zou dit gegeven van invloed zijn op zijn, passieve, opstelling?

Wanneer de Minister-President vindt, dat terrorisme de fundamenten van de rechtsstaat aantasten, dan dient hij ook de misdadigers in het conflict Trading Advice/Broersma versus de Overheid ter verantwoording te roepen, dan wel had hij dat al moeten doen. Ook wanneer de uitkomst voor hem en het bestuursorgaan ongunstig lijkt, en zelfs zijn kabinet de kop zou kunnen kosten.

Ook in de troonrede 2001 hoorde en las ik opnieuw woorden, die handvaten voor goed gedrag en rechtvaardigheid genoemd mogen worden. Uit deze woorden valt af te leiden, dat ook Minister-President Kok, na de recente aanslagen in Amerika, in zijn overtuiging gesterkt is, "dat iedere vorm van terrorisme met kracht moet worden bestreden". Ook Minister-President Kok vindt, dat er "een overheid nodig is, die richting geeft en ruimte biedt, die resultaten verlangt en rekenschap aflegt; een overheid die normen stelt en handhaaft". "Vrijblijvendheid mag niet worden getolereerd. Een ieder dient de eigen verantwoordelijkheid te beseffen en te nemen. Tekortkomingen bij de rampenbestrijding worden in nauwe samenwerking met alle betrokkenen voortvarend aangepakt".

Zou de Minister-President er wakker van liggen, wanneer ik denk, dat ook deze fraaie woorden en doelstellingen in het vakje "slap gelul" opgeborgen kunnen worden?