13. De Nationale Ombudsman  (februari 2002)

De reden voor het inschakelen van De Nationale Ombudsman werd ingegeven door het feit, dat de Belastingdienst Ondernemingen Goes, en het Ministerie van Financiën, nadat zij een aantal zeer ernstige en foute beslissingen genomen hadden, geen gehoor, of ten minste geen serieuze aandacht wilden geven aan mijn weloverwogen, en juiste argumenten van protest en klagen. Bovendien had de Belastingdienst, door onzuiver handelen en manifeste onkunde, evident de sfeer grondig verpest. Omdat ik ook nog eens door de affaire in ernstige geestelijke problemen geraakt was, en ik aanvoelde, dat ik mijn belang niet meer zelf kon behartigen, dat ik niet meer wist wat ik moest doen, kwam ik op het idee de hulp van De Nationale Ombudsman in te roepen.

De Nationale Ombudsman laat via haar folder "Klachten over de overheid?" het volgende weten.

"Wanneer de Overheid een klacht ontvangt over haar handelen, dan moet zij zich dat aantrekken. Zij is er tenslotte voor u, de burger. En is uw klacht daarover bij de overheid zelf afgewezen of niet beantwoord, dan kunt u zich wenden tot de Nationale Ombudsman. De Nationale Ombudsman is benoemd door de Tweede Kamer. Hij is geheel onafhankelijk."

Ik vond, dat mijn conflict beantwoorde aan de situatie die in de folder geschetst wordt. Nadat ik mijn bedrijf Trading Advice op 7 januari 1997 beëindigd had, heb ik mij in februari 1997 bij De Nationale Ombudsman gemeld. Vooraleerst is het, noodgedwongen door mijn onmacht, bij dit eerste contact gebleven.

Gedurende 1997 geraakte ik in een zeer zwarte en zware periode in mijn leven, waarin ik, nadat ik mijn bedrijf in het begin van het jaar al had verloren, verder nog, mijn omgeving, mijn huwelijk, mijn gezin, mijn woning, mijn aanzien, mijn weg en plaats in de maatschappij compleet kwijtraakte. Ik was volledig overspannen, en zwaar depressief met moord- en zelfmoordplannen. Ik was geen normaal mens meer. Ik kon mij niet staande houden, en ik kon mijn belang onmogelijk verdedigen. Ik acht het van zeer groot belang, om mijn geestelijke gesteldheid van dat moment te benadrukken.

In december 1997 slaagde ik erin opnieuw contact op te nemen met de Ombudsman. Hoewel ik nog zeer onmachtig was, en er eerst zelfs niet in slaagde om te onthouden met wie ik gesproken had, trad er toch een lichte verbetering op. De Ombudsman verzocht mij, om mijn conflict op papier te zetten. Ik deelde hem in woord en schrift mede, dat ik daartoe niet of nauwelijks in staat was. Ik ging voor de tweede keer naar de Ombudsman toe, en vertelde daar mijn hele verhaal aan onderzoeker, de heer Prins. Ook aan de heer Prins liet ik nadrukkelijk weten, dat ik niet in staat was om het gehele conflict op papier te zetten, en dat ik de Ombudsman slechts met onderbrekingen schriftelijk kon informeren, en van bewijsstukken zou kunnen voorzien. Ik vroeg aan de heer Prins of de Ombudsman mijn conflict wilde onderzoeken, in behandeling wilde nemen, hetgeen werd toegezegd. Daarna verzocht ik de Ombudsman, om mij te helpen bij het formuleren van mijn klacht, omdat ik daarmee geen ervaring had, en ik niet wist waarover ik zou mogen klagen. Ook hiermee werd ingestemd.

De praktijk pakte evenwel geheel anders uit. De Ombudsman heeft m.b.t. het formuleren van de klacht, met mij nooit gesproken, of enig overleg gepleegd. Zonder dat ik ook maar enige invloed op de inhoud, of op de formulering van de klacht gehad kon hebben, bereikte mij, per brief 8 april 1998, de klacht, zoals de Ombudsman deze geformuleerd had. Namens de Ombudsman was het schrijven ondertekend, door de heer Mense, met wie ik vervolgens ook communiceerde. Samengevat luidde de klacht, dat ik "alleen" zou klagen over het feit, dat er een periode van zeven maanden lag tussen de controle in april 1995 en het controlerapport in november 1995. Wat er werkelijk was fout gegaan, is uitvoerig vermeld bij de menukeuzes "8. Belastingdienst/Ondernemingen Goes", "9. Ministerie van Financiën, de Belastingdienst" en "10. Bewindslieden". Hiervan is niets in mijn klacht opgenomen.

Gelijktijdig was deze klacht naar de Belastingdienst/Ondernemingen Goes, en naar het Ministerie van Financiën gestuurd met een verzoek, of zij op deze klacht wilden reageren. Hoe was het mogelijk! In woord en schrift (brief 13-4-1998) liet ik de heer Mense weten dat dit tegen onze gemaakte afspraak was, en dat ik scherp protesteerde tegen de inhoud van de klacht, zoals de Ombudsman die had geformuleerd. Dit was niet mijn klacht. Daarop liet de heer Mense mij weten, dat de klacht altijd nog aangepast kon worden. Naar aanleiding van de gesprekken die ik met de heer Mense gevoerd heb, ben ik ervan overtuigd geraakt, dat de heer Mense nimmer de gedachte heeft gehad, de formulering van de klacht te veranderen. Zijn opmerking leek mij, later, zonder meer ‘pro forma’ te zijn gedaan. Waarom wist ik toen nog niet, dat De Nationale Ombudsman het Cosmetisch Instituut van de Overheid is, en als een soort gecontroleerde probleemafleider blijkt te fungeren? En natuurlijk is hij niet onafhankelijk, zoals de folder vermeldt. Ik was duidelijk in de val gelopen.

Met de heer Mense had ik enkele heftige meningsverschillen. De heer Mense toonde zich zeer geïrriteerd, en zelfs zwaar beledigd, toen ik hem er eens op wees, dat hij, op het moment dat ik hem sprak, aantoonde, onvoldoende dossierkennis te hebben. Nadat ik mijn reactie op de antwoorden van de Belastingdienst en het Ministerie (brieven 6-5-1998 en 19-5-1998) gegeven had, bleef de heer Mense zonder kritiek op deze antwoorden. Een onderzoek naar de juistheid van die antwoorden van de Overheidsinstellingen heeft nooit plaats gevonden. Hij nam blijkbaar voetstoots ‘voor waar aan’ wat de instanties schreven. De Nationale Ombudsman bleek niet in staat te ontdekken, of wilde dat niet, dat hij zowel door de Belastingdienst/Ondernemingen Goes, als door het Ministerie van Financiën onvoldoende ingelicht was, en zelfs was misleid. Lees voor de onderbouwing van deze bewering de menukeuzes "8. Belastingdienst/Ondernemingen Goes", "9. Ministerie van Financiën, de Belastingdienst" en "10. Bewindslieden". De handelingen van de Ombudsman hadden niets met een serieus onderzoek te maken. Ter illustratie, en als voorbeeld voor het ontbreken van een kritische ondertoon, of een verkeerde benadering bij het onderzoek, vermeld ik het volgende meningsverschil. De heer Mense vond dat de Belastingdienst zonder meer gelijk had toen deze, bij woorden van de heer Tromp (brief 10-2-1997) stelde, dat "in de jurisprudentie is aanvaard dat een nader opkomend argument de onderbouwing, de oorzaak mag zijn voor nader onderzoek". Over deze jurisprudentie op zich, kon er tussen de Ombudsman, de Belastingdienst en mij, geen enkel misverstand bestaan. Ik vind deze rechtsopvatting juist zeer te billijken. Mijn probleem lag niet in het gebruik van de rechtsopvatting "een nader opkomend argument", maar wel in het argument zelf, dat daarvoor gebruikt werd (aan het aspect van de omzet zou in het controlerapport geen aandacht zijn besteed, welke opmerking niet op waarheid berust). De heer Mense vond de redenatie van de Belastingdienst blijkbaar juist. Hij heeft er in ieder geval geen enkel kritische geluid over laten horen. Ik denk dat hij de situatie in wezen niet begreep, of dat hij zo acteerde. In de brief van 10 februari 1997 van de Belastingdienst/Ondernemingen Goes (de heer Tromp) wordt bovendien een fiscaal technische onmogelijkheid medegedeeld. Een ondernemerschap voor de inkomstenbelasting zonder een ondernemerschap voor de omzetbelasting. Dat hij deze fout, deze onwaarheid, van de Belastingdienst niet ontdekte, vind ik catastrofaal voor een controleur als De Nationale Ombudsman.

Veelzeggend vond ik zijn opmerking; "Wat jammer meneer Broersma, dat u zo veel tijd en energie gestopt hebt in uw verdediging". En toen hij ook nog de faxberichten, die ik op 13 november 1996 aan de Belastingdienst/Ondernemingen Goes, het Ministerie van Financiën, en de Vaste Commissie der Tweede Kamer verzonden had, met mijn noodkreet, met mijn verzoek om mij zo spoedig mogelijk te helpen, meewarig ter zijde legde, leek zijn standpunt duidelijk. "Daar kan ik niks mee beginnen", zei hij. De verschillende zienswijzen en zijn compleet andere benadering van het conflict dan ik verwacht had, werden kenmerkend in mijn communicatie met de heer Mense. Hij had duidelijk een schaduw over mijn verweer geworpen. Ik was en bleef uiterst ontevreden over zijn prestaties, en ik heb dit de heer Mense dan ook meermaals verteld. En daar werd de stemming niet beter van. Er werd eigenlijk in het geheel niet meer op mijn opmerkingen gereageerd. Het werd zelfs zo, dat ik de heer Mense op een moment vroeg of "mijn zaak" nog wel zijn aandacht had (brief 21-8-1998).

Nadat ik het Ministerie er toe had weten te bewegen om haar, in 1996, gemaakte fout te herstellen, om de activiteiten van Trading Advice in 1998 definitief te duiden als "vermogensbeheer", ondernam ik ook, in 1998, een poging om de derde door de Belastingdienst gemaakte fundamentele fout te weerleggen. Het betrof het ten onrechte ontnemen van het ondernemerschap voor de omzetbelasting, omdat Trading Advice niet tegen vergoeding gewerkt zou hebben. De heer Jan Boer van de Belastingdienst/Ondernemingen Goes onderzocht op 14 en 15 juli 1998 de boeken, en hij constateerde vergoedingen, waarmee het argument van de Belastingdienst wegviel. Terwijl ik hoopte dat de Belastingdienst haar fout toe zou geven, kwam ik zeer bedrogen uit. De Belastingdienst begon een volgende reeks onbehoorlijk gedrag. Zo had ik er bijvoorbeeld een WOB-verzoek voor nodig om het openbaar gedeelte van het controlerapport, van de controle van de heer Jan Boer, in mijn bezit te krijgen. Vervolgens kreeg daarna mijn rapport "Wanneer Macht corrumpeert" helaas geen reactie van de Belastingdienst/Ondernemingen Goes. De heer Mense is bij de Ombudsman vertrokken, nog voordat het eindrapport van de Nationale Ombudsman (eigenlijk zijn rapport) verscheen. Het leek erop, of de Ombudsman met het vertrek van de heer Mense een enorme haast gekregen had, en dat het eindrapport er zo vlug mogelijk moest komen. "Het verslag van bevindingen" is op 28 oktober 1998 gedateerd, en op 13 november 1998 liet ik de opvolger van de heer Mense, mevrouw Van der Vlist, mijn bezwaren tegen "het verslag van bevindingen" weten. Hierop heeft zij niet meer gereageerd. Natuurlijk niet, want, het is voor mij duidelijk, dat het draaiboek dit niet meer toeliet. De afhandeling van het onderzoek (?) lag voor de Ombudsman al lang vast. Op 19 november 1998 kwam reeds het eindrapport van De Nationale Ombudsman uit! De ombudsman kwam tot de conclusie, dat de klacht zoals hij die zelf bedacht had, ongegrond was. Wat een verrassing!

Met mevrouw van der Vlist had ik enkele malen telefonisch contact. Eigenlijk deelde zij mij slechts mede, dat de Ombudsman juist gehandeld had, en luisterde zij slechts voor de vorm naar mij. Zij gaf geen antwoord meer op, o.a. mijn (schriftelijke) vraag, of ik voor verdere misdragingen van de Belastingdienst een nieuwe klacht bij de Ombudsman moest indienen. Ook reageerde zij niet op mijn vraag, of de Ombudsman een beslissing zou kunnen nemen bij het causale verband van het optreden van de Overheid, en het beëindigen van mijn bedrijf Trading Advice. Zij wenste duidelijk zelfs niet meer naar mij te luisteren. Het is opvallend, vreemd en een gemis, dat de Ombudsman blijkbaar geen, maar zeker onvoldoende aandacht heeft besteed aan het gedrag en de beslissingen van de Belastingdienst en het Ministerie in 1995 en 1996. Van de kant van de Ombudsman viel er over dit gedrag geen enkel kritisch geluid te horen. Terwijl deze handelingen er wel de oorzaak van waren, dat Trading Advice beëindigd moest worden. De Belastingdienst/Ondernemingen Goes en het Ministerie van Financiën wisten zich duidelijk gesterkt door het afwijzen van "mijn" klacht door de Ombudsman. Zo lieten zij mij meermaals weten, dat ook De Nationale Ombudsman geen fouten bij de Belastingdienst en het Ministerie geconstateerd had!

De opmerking die de Ombudsman, in een begeleidend schrijven, met zijn eindrapport meegaf, en waarin hij schreef, waarmee hij mogelijk bedoelde te zeggen, dat ik voor onderdelen van het geschil gelijk naar de belastingrechter had kunnen of moeten stappen, is, wanneer hij daarin al gelijk zou kunnen hebben, in het licht van het geschil gezien, geen juiste. Deze opvatting, dit verwijt doet mij denken aan een bokser die, nadat hij zijn door zijn tegenstander tegen de regels in "knock-out" geslagen werd en buiten kennis is, verweten wordt om niet verder te vechten. Zie voor een nadere toelichting op dat punt de menukeuze "8. Belastingdienst/Ondernemingen Goes". Mondeling en schriftelijk heb ik de Ombudsman gevraagd, om mij te informeren, waarover ik wel of niet zou mogen klagen. De bewering van de Ombudsman, dat ik door de heer Mense meermaals geïnformeerd zou zijn, is pertinent niet waar! Hij kan zijn bewering niet staven. Nadat ik, als gevolg van door de Overheid veroorzaakte psychische problemen (onmacht), een termijn om bezwaar in te dienen had laten verlopen, verklaarde de Belastingdienst, dat zij alsnog de geschillen ambtshalve zou afhandelen. Wie controleert er dan in zo een situatie de Belastingdienst, en bij wie moet je klagen wanneer de Belastingdienst een kwestie ambtshalve niet goed heeft afgehandeld, en vervolgens ook nog doof blijft voor protest? Dan is er toch een rol voor De Nationale Ombudsman!

Een interessante vraag is ook, of de foutieve manier van afhandelen van de Belastingdienst, in mijn conflict, is ingegeven door eigen belang, in de wetenschap dat een rechtsgang naar de belastingrechter was afgesloten, of dat er sprake was van manifeste onkunde. Ik ben van mening dat de rol van De Nationale Ombudsman een grotere had kunnen, en had moeten zijn. De opmerking van de Ombudsman, de heer Oosting, toen hij via de televisie zei "dat bij een onderzoek van De Nationale Ombudsman alle kasten en laden opengaan", kreeg in het licht van zijn bemoeienis in mijn conflict een vreemde klank. In mijn geschil viel van de zijde van de Ombudsman zelfs geen enkele kritische noot over de Overheid te horen, terwijl ik, met mijn bedrijf Trading Advice, door overheidsinstellingen was afgeslacht, was geliquideerd met, nota bene, het gelijk aan mijn kant! De Nationale Ombudsman is nooit voor onderzoek in Goes geweest, hij heeft nooit in het dossier Trading Advice in Goes gekeken, zoals ik wel deed op 13 juni 2001. Daarom ontdekte ik, wat De Nationale Ombudsman niet ontdekte, de documenten die in het voordeel van Trading Advice, en in het nadeel van de Belastingdienst spreken. Zoals de Ombudsman ook niet ontdekte, dat ik al jaren lang, in het geniep, als "fraudeur" was gestigmatiseerd.

Ik vind het zeer verontrustend, en buitengewoon ergerlijk, dat ik volledig van mijn eigen talent, en van mijn doorzettingsvermogen afhankelijk was, om het onrechtmatig handelen van enkele Overheidsinstanties aan de kaak te stellen, en gecorrigeerd te krijgen. Terwijl ik van de bemoeienis van De Nationale Ombudsman slechts hinder en nadeel heb ondervonden.